BERGEN 2.0 DEEL I: ‘STADSLANDBOUW’

Wat u hieronder leest is deels fictie en deels werkelijkheid. De onderbouwing voor mijn filosofie is gestaafd aan wetenschappelijke publicaties, de politieke ontwikkelingen zijn mijn droomwensen..

De inleiding van ‘Bergen 2.0’ creëert het gegeven van een stad in verval. Bijna failliet en zonder visie maar wél met een wil. Bergen op Zoom heeft een deal met de omliggende gemeenten gemaakt: Bergen op Zoom gaat het winkelbestand opschonen en alleen de strikt noodzakelijke handel stimuleren, meer kwaliteit, minder kwantiteit: de winkelkern gaat fors inkrimpen.  Zo komen de leegstaande winkels beschikbaar voor ombouw tot woonbestemming. Prioriteit gaat hierbij naar de jeugd, de starters op de woningmarkt.

Het college is er mee bezig, maar het zaad moet snel de grond in. Stuur uw ideeën maar in! Maar nu de bowling naar ‘de Zeeland’ gaat, mag de grond gekeurd gaan worden en de os met een ploeg aan de slag! We zijn de groenste gemeente dus laten we beginnen met een experiment. De handen gaan uit de mouwen voor stadslandbouw met een strategie.

STADSLANDBOUW
De gemeente Bergen op Zoom heeft veel grondposities. Op veel plaatsen in onze gemeente is (tijdelijk) ruimte voor iets mooiers dan wildgroei op lege gronden. Stadslandbouw is een uitkomst. Hier kan met een lage investering het aanzien van de stad(sbuurten) een prille verandering ondergaan. Iets zichtbaars dat goede moed onder ons kan brengen. Het brengt ook vele voordelen:

  • Plan B
    Door de verstedelijking (70% van de bevolking woont in 2050 in een grote steden delta) is het verstandig om in geval van handelsboycotten, crisis of slechte oogsten door klimaatproblemen een plan-b te hebben. Grote dichtbevolkte delta’s zijn ontstaan door vruchtbare en goed bewerkbare grond, maar woningbouw verdringt nu deze gronden. En dan te bedenken dat Bergen op Zoom ooit de grootste asperge- en aardbeienboer was in heinde en verre…
  • Kennis en educatie
    De jeugd van tegenwoordig kan steeds slechter traditioneel koken en weet vaak niet eens waar het voedsel vandaan komt en hoe een gebalanceerd eetpatroon er uit zou moeten zien. Een hoger bewustzijn van de voedselketen en het belang van zelfredzaamheid kunnen in educatieve trajecten het respect en de (kennis over) de basale ambachten doen herleven.
  • Genot
    Begrijpen wat de natuur kan en doet, als je er liefde en tijd in steekt , geeft een hoger belevingsgenot. Dit soort projecten kunnen vanuit toeristisch en recreatief oogpunt de stad economisch versterken.
  • Gezondheid
    Het is gewoon gezond.
  • Samenwerken
    Sociale cohesie, tegenbeweging in een steeds individualistisch wordende maatschappij. Vanuit (zorg)instellingen voor de zwakkeren in onze maatschappij zal er voldoende te participeren zijn. Door de samenwerking krijgen de vaak sterkeren meer begrip en inzicht in het belang van een verzorgingsstaat. Niet iedereen heeft het (gezonde) geluk in het leven.
  • Dichtbij
    Buiten de onafhankelijkheid: lagere kosten door kortere logistiek, waardoor ook minder luchtvervuiling door de transportmiddelen.
  • Werk
    Er zijn een hoop mensen die zich vervelen of in onzekere en vage participatie-regelingen gedwongen worden die uiteindelijk leiden tot arbeidsplaatsverdringing.
  • Geld
    Op allerlei vlakken is er waarde te vermeerderen. Het geld blijft in de eigen regio circuleren.
  • Vrijheid
    De boeren kunnen al lang niet meer op tegen de grote inkooporganisaties van supermarkten en speculanten op de wereldvoedselmarkt. Stadslandbouw zal hen niet beconcurreren. Wel kunnen zij hun kennis verspreiden en hun lokale positie versterken.
  • Subsidies
    Bergen heeft niet veel te makken. Voornamelijk de Europese Unie strooit met geld.
  • Uitstraling
    Verbeeldt u zich het maar,
  • ‘City marketing’
    Brrr, weer zo een nieuwerwets woord. Alles bij elkaar biedt het economische kansen die van Bergen op Zoom een aantrekkelijke woon-, werk-, recreatiestad maken. Met kans op een nieuwerwetse 2.0 geschiedenis waarin oude tijden herleven!
  • Alternatief voor groenbeheer met diverse andere voordelen
    Grotere biodiversiteit.
    Verminderen van de hittestress.
    Kringloop van stedelijk afval.
    Bomen kweken, we kappen namelijk nogal wat af.

FINANCIERING, REGELGEVING EN VEILIGHEID
Crowdfunding: maak de inwoners aandeelhouder in de projecten. De gemeente faciliteert door het versoepelen van de regelgeving en door te waken en begeleiden. Er is kennis en expertise nodig: de goede partijen moeten elkaar kunnen vinden en de ruimte krijgen. Het moet een rendabel en gedegen bedrijfsplan als basis krijgen. Belastingtechnische vraagstukken moeten op voorhand in kannen en kruiken zijn. Veilig gebruik van de grond door snel en goede grondmonsters te nemen en te analyseren moeten makkelijk, snel en goedkoop toegankelijk zijn. Uit de saver-pot gaan we deze lange termijn investering ondersteunen. Daar zit voldoende in voor een goed begin.

RESUMÉ
Hoe meer ik lees, des te meer voordelen ik kan benoemen. Met een lijst zoals hierboven is het een mooi begin om projecten te laten ontspruiten door ruimte en vrijheid te scheppen in de plaatselijke wetgeving. Coördinatie en het nuttig inzetten en delen van de beschikbare middelen en kennis zijn van groot belang. De stad zal een visie moeten ontwikkelen in een duurzame klimaatadaptie waarin stadslandbouw een prominente plaats kan krijgen om het leefklimaat en de natuur te verbeteren. Ook op een dak kan voedsel gekweekt worden, waarbij het water opgevangen wordt en de riolering en zuiveringsinstallatie worden ontlast. Vrijliggende perkjes kunnen ontwikkeld worden tot voedselbron, het kan van klein naar groot. Alles is mogelijk, de natuur doet wel mee!

TENSLOTTE
Ik kan mij voorstellen dat u nog niet helemaal door heeft waar ik naar toe ga. Vandaag heb ik iets wat al bestaat aangehaald en uitgediept. Ook in Bergen op Zoom is het eerste experiment gaande. Hierover leest u van de week meer van de initiatiefneemster zelf.
In mijn fantasie filosofeer ik verder en bedenk mij een visie die gebaseerd is op de voordelen hierboven: De eerste inwoners zijn begonnen aan hun stadslandbouw project. De gemeente heeft alles in kannen en kruiken in een visie. Een gedeelte gaat naar de voedselbank, een gedeelte naar de participanten. Een ander gedeelte gaat ter promotie van de stad naar speciale evenementen zoals ‘Proefmei‘. Het evenement zet hiermee Bergen op Zoom nog verder op de kaart en zo versterkt alles elkaar. Een begin is gemaakt!

Ook van ‘mijn’ Bergen 2.0 is nu een begin gemaakt. Bergen op Zoom gaat in mijn filosofie de winkelstad inkrimpen, de woonstad uitbreiden en is aan de slag gegaan met een strategie om burgers meer te laten participeren en zelfredzaam te zijn. De stad heeft weer iets om zich zonder al te veel risico trots op te mogen storten. Morgen in Bergen 2.0 kan ik vol gaan filosoferen wat deze ontwikkeling zou kunnen betekenen. Morgen: Bergen 2.0: ‘Jeugd en stad’.

Bronnen:

Sites:

.pdf’s: